تفكر سيستمي

سرآمدی و توانایی فردی چیست؟

سرآمدی و توانایی فردی در سازمان یادگیرنده، فراتر از مهارت‌های اکتسابی و رقابت‌پذیری است. این مفاهیم به نگرش خلاقانه به زندگی و داشتن رویکردی فعال به جای انفعال اشاره دارند.

پیتر سنگه معتقد است که افراد دارای سرآمدی شخصی، همواره به دو اصل پایبندند:

1. شفاف‌سازی مداوم اهداف و اولویت‌ها
2. درک دقیق فاصله‌ی خود با این اهداف (تشخیص واقعیت‌های موجود)

ترکیب این دو اصل، حالتی را ایجاد می‌کند که «کشش خلاق» نامیده می‌شود—به این معنا که فرد مسائل را شفاف می‌بیند، راه‌حل‌های نو می‌یابد و به همبستگی بین پدیده‌ها توجه دارد. درواقع، جوهره‌ی سرآمدی فردی، توانایی ایجاد و حفظ این کشش خلاق در زندگی است.

یادگیری در اینجا صرفاً به معنای انباشتن اطلاعات نیست، بلکه توسعه‌ی قابلیتی است که ما را به دستیابی به نتایج دلخواهمان توانمند می‌سازد—فرایندی که باید در تمام طول زندگی ادامه یابد. بدون چنین افرادی، سازمان یادگیرنده شکل نخواهد گرفت.

ویژگی‌های افراد با سرآمدی شخصی

افرادی که از سرآمدی فردی برخوردارند، ویژگی‌های منحصربه‌فردی دارند:

• اهدافشان فراتر از انگیزه‌های سطحی و زودگذر است.
• واقعیت‌های موجود را به‌عنوان دوست می‌پذیرند، نه دشمن.
• با تغییرات همسو می‌شوند و به جای مقاومت، آنها را درک می‌کنند.
• کنجکاوی عمیقی دارند و به دنبال شناخت دقیق‌تر حقایق هستند.
• حس تعلق به دیگران و مسئولیت‌پذیری بالایی نسبت به زندگی خود دارند.
• در دل جریانی بزرگ‌تر قرار می‌گیرند و تلاش می‌کنند با خلاقیت بر آن تأثیر بگذارند.
• هیچ چیز را فدای چیز دیگر نمی‌کنند و تعادل را در زندگی حفظ می‌نمایند.

این افراد هرگز از یادگیری بازنمی‌ایستند و هیچ مقصدی برایشان نقطه‌ی پایان نیست. توانمندی یک فرایند مداوم است که متوقف به دانسته‌های گذشته نمی‌شود. دغدغه‌ی آنها، جهل و ناتوانی است، و همواره در مسیر آموختن و رشد قرار دارند.

دیدگاه اوبراین درباره‌ی توسعه‌ی فردی

اوبراین، در کمپانی بیمه‌ی هانوور، به دنبال پرورش «بلوغ شخصی» در افراد بود. او معتقد بود که افراد دارای سرآمدی واقعی، ارزش‌های متعالی ایجاد می‌کنند، به اهدافی فراتر از منافع شخصی متعهدند، و به دنبال درک عمیق واقعیت‌ها هستند.

او بر این باور بود که این افراد توان تحمل سختی‌ها را دارند، می‌توانند خواسته‌های خود را به تعویق بیندازند و حتی در شرایطی که موفقیت فوری‌شان به خطر بیفتد، تصمیماتی مبتنی بر ارزش‌های بلندمدت اتخاذ کنند.

اوبراین همچنین به یک ضعف اساسی در جوامع مدرن اشاره می‌کند: درحالی‌که برای توسعه‌ی فیزیکی و تحصیلی سرمایه‌گذاری می‌کنیم، رشد معنوی و درونی افراد را با همان شدت دنبال نمی‌کنیم. این درحالی است که توسعه‌ی معنوی می‌تواند اهرم قدرتمندی برای پیشرفت در سایر جنبه‌های زندگی باشد و پتانسیل‌های شگرفی را در انسان‌ها آزاد کند.